Een sollicitatiegesprek voorbereiden: veelgestelde vragen en methode
Een gesprek bereid je niet voor door antwoorden uit je hoofd te leren, maar door enkele echte verhalen uit je loopbaan te kiezen — en ze in een minuut te kunnen vertellen.
Bijgewerkt op
Wat de recruiter wil weten
Onder alle vragen zitten er drie: kan hij het werk (vaardigheden), wil hij het hier doen (motivatie) en past hij erbij (gedrag). Je antwoorden zijn goed wanneer ze op een van de drie antwoorden met een feit in plaats van een bijvoeglijk naamwoord.
Vooraf: drie voorbereidingen die tellen
- Lees de vacature en onderstreep de drie belangrijkste criteria. Dat zijn de onderwerpen waarop je wordt bevraagd.
- Lees je cv zoals de recruiter het leest. Elke regel kan een vraag opleveren: “Vertel eens over dit project”, “Hoe heb je dit resultaat bereikt?”. Kun je er geen minuut over praten, dan moet de regel worden herwerkt of eruit.
- Informeer je over het bedrijf: activiteit, klanten, recent nieuws. Twee precieze feiten zijn genoeg.
De vragen die bijna altijd terugkomen
“Vertel eens iets over jezelf”
Het is geen uitnodiging om je leven te vertellen. Antwoord in drie stappen: wie je professioneel bent, een concreet resultaat en waarom deze functie. Dertig tot vijfenveertig seconden. Het is, gesproken, het equivalent van het profiel van je cv.
“Waarom deze functie, waarom wij?”
Een precieze link tussen wat de vacature beschrijft en wat je wilt doen, daarna een feit over het bedrijf. “Jullie bezorgdienst interesseert me omdat ik drie jaar zulke routes heb gereden” is meer waard dan “jullie bedrijf is dynamisch”.
“Wat zijn je sterke en zwakke punten?”
Kies twee sterke punten die je kunt aantonen. Noem bij een zwak punt een echt verbeterpunt, met wat je er al aan doet. Vermijd “zwakke punten die eigenlijk sterke punten zijn”: de recruiter herkent ze.
“Vertel over een moeilijkheid en hoe je die hebt overwonnen”
Dit is de vraag waarin blijkt of je een feit kunt vertellen. Gebruik de methode hieronder.
“Waarom ben je bij je laatste werkgever vertrokken?”
Blijf feitelijk en toekomstgericht: einde van het contract, zin om te groeien, carrièrewissel. Spreek nooit slecht over een voormalige werkgever. Heeft je loopbaan een gat, zie dan hoe je dat uitlegt.
“Wat zijn je salarisverwachtingen?”
Informeer je vóór het gesprek over de schalen van het beroep en de regio. Noem een bandbreedte in plaats van een vast bedrag en voeg toe wat bespreekbaar is (uren, opleiding, thuiswerken).
De methode om met feiten te antwoorden: STAR
Bereid voor elke vraag die begint met “vertel eens” vijf of zes echte verhalen uit je loopbaan voor, die je in een minuut vertelt:
- Situatie: de context, in een zin.
- Taak of moeilijkheid: wat er van je werd verwacht, of wat het ingewikkeld maakte.
- Actie: wat jij deed (niet “wij”).
- Resultaat: wat er daarna gebeurde, met een cijfer als je een betrouwbaar cijfer hebt.
Illustratief voorbeeld: gebruik de methode met je eigen feiten, nooit met cijfers die je niet kunt onderbouwen.
Kies je verhalen door je cv opnieuw te lezen: elke belangrijke werkervaring bevat er een. Ze dienen voor bijna alle gedragsvragen.
De vragen die je de recruiter stelt
Aan het eind vragen ze vaak “heb je nog vragen?”. “Nee” antwoorden wekt de indruk van gebrek aan interesse. Bereid er drie voor:
- “Hoe ziet een gewone dag in deze functie eruit?”
- “Wat is nodig om de eerste drie maanden te slagen?”
- “Wat zijn de volgende stappen in de selectie en binnen welke termijn?”
Na het gesprek
Stuur binnen vierentwintig uur een kort bedankbericht: een zin over wat je interesseerde, een over je motivatie voor het vervolg. Noteer ook de vragen die je in verlegenheid brachten, om ze de volgende keer beter voor te bereiden.
Om te oefenen: laat iemand uit je omgeving de vragen hardop stellen, of neem jezelf op. Je eigen antwoord terugluisteren onthult meteen de uitweidingen en lege formules.
Voor de brief die vaak aan het gesprek voorafgaat, zie de motivatiebrief.
Naar type gesprek
Telefonisch gesprek of videogesprek
Het dient vaak als voorselectie en duurt twintig tot dertig minuten. Zoek een rustige plek, test geluid en camera de dag ervoor en houd de vacature en je cv bij de hand. Zet de telefoon op een standaard in plaats van hem vast te houden. Kijk bij een videogesprek voor de belangrijke antwoorden in de camera in plaats van naar het scherm.
Groepsgesprek of simulatie
Er wordt net zo goed gekeken naar hoe je met anderen werkt als naar je antwoorden. Praat zonder te onderbreken, herformuleer een idee van een andere deelnemer voordat je het jouwe geeft en bewaak de tijd als dat aan jou wordt toevertrouwd.
Gesprek met de toekomstige leidinggevende
De vragen worden technisch: haal de details van je taken naar voren, de hulpmiddelen die je gebruikt en een situatie waarin je je moest aanpassen. Zoek in de vacature de genoemde hulpmiddelen en methoden op en bereid voor elk een zin ervaring voor.
De strikvragen en hoe je je voorbereidt
- “Waar zie je jezelf over vijf jaar?” De recruiter wil weten of de functie bij een plan past. Antwoord met een richting (een beroep verdiepen, een team leiden), niet met een precieze titel.
- “Loopt er nog een andere sollicitatie?” Zeg de waarheid zonder in details te treden: ja, in dezelfde sector, maar deze functie heeft je voorkeur, als dat zo is.
- “Je hebt niet de gevraagde ervaring.” Verontschuldig je niet: noem wat het dichtstbij komt en wat je in het verleden snel hebt geleerd.
- “Vertel over een mislukking.” Kies een echte van redelijke omvang en eindig met wat je sindsdien anders doet.
Een tabel van je verhalen maken
Teken een tabel met twee kolommen. Links de drie criteria van de vacature; rechts het verhaal uit je loopbaan dat ze aantoont, met je openingszin. Blijft een vakje leeg, dan is dat het zwakke punt waaraan je vóór het gesprek moet werken. Elk verhaal kan twee keer dienen, mits je de invalshoek varieert.
De dag zelf: de eenvoudige lijst
- De plaats, de aankomsttijd en de naam van de persoon naar wie je vraagt, de dag ervoor genoteerd.
- Twee exemplaren van je cv en de afgedrukte vacature, in een map.
- Kleding die bij de sector past en een route met vijftien minuten speling.
- Je drie vragen, opgeschreven in een notitieboekje: het tevoorschijn halen is geen gebrek.
Oefenen op basis van je eigen cv
In OpusCV leest de functie “sollicitatievragen” je cv en stelt zes vragen voor met een aanzet voor elk antwoord. Ze komen voort uit wat de recruiter zal lezen. De aanzetten vervangen je verhalen niet: gebruik ze om te vinden wat je vertelt en zeg het dan met je eigen woorden.